Xornal Económico

mar

La crisis pesquera gallega: caen un 26,8% los bivalvos, se agota la sardina y el cierre de áreas de fondo deja pérdidas del 20%

La crisis pesquera gallega se agrava: las descargas de bivalvos caen un 26,8% en el último año, la cuota de sardina se agotó para cerca de 700 buques con temporada por delante y el cierre de 87 áreas de pesca de fondo ya reduce los desembarques de la flota en un 20%. El sector reclama que las administraciones actualicen los repartos y corrijan las desigualdades internas de la flota.

Por

Fotografía que ilustra la noticia: La crisis pesquera gallega: caen un 26,8% los bivalvos, se agota la sardina y el cierre de áreas de fondo deja pérdidas del 20%
(nosdiario.gal)

Un verano sin sardina para la flota del Cantábrico-Noroeste

La campaña de la sardina en la zona Cantábrico-Noroeste ha vuelto a dejar en tierra a cerca de 700 buques de cerco, racú, piobardeira e xeito cuando aún quedaba temporada por delante, según denuncia un análisis publicado por el abogado especialista en Dereito Pesqueiro Torcuato Teixeira. La flota se quedó sin cuota dirigida, una situación que el propio sector considera evitable: los cálculos científicos basados en la evaluación del ICES permitían hasta 50.294 toneladas de captura conxunta sin comprometer la sostenibilidad del recurso.

A pesar de este margen, a España se le recortó la cuota un 2,79% respecto al año anterior, limitándola a 16,8 millones de kilos. La decisión contrasta coa capacidade biolóxica estimada polo propio ICES, o que alimenta a percepción no sector de que a xestión administrativa non vai ao ritmo da realidade do mar. O peche chegou cando aínda quedaba campaña por diante, deixando a boa parte da frota do Cantábrico-Noroeste sen posibilidade de capturar a especie principal da súa campaña de verán.

El reparto con Portugal, en el punto de mira

El análisis atribuye parte del problema al reparto pactado con Portugal hace casi una década, cuando la sardina estaba en mínimos históricos. Entonces se acordó una distribución desigual: un 33,5% para España y un 66,5% para el país vecino. El propio Ministerio reconoce ahora que esa fórmula ya no refleja la realidad de las dos frotas tras la recuperación de la biomasa, y ha prometido revisarla para 2027. Pero os tempos das administracións non son os do sector, que pide que esa revisión non espere máis.

A demora ten consecuencias directas para os portos galegos. Tal e como describe o avogado, cando un barco se amarra, a lonxa vende menos, a fábrica de xeo reduce a actividade, o taller naval recibe menos encargos e a hostalaría do porto tamén o nota. Unha cota non afecta só a un barco, senón que contaxia a toda unha vila e ás familias que dela dependen. O efecto domino do peche da sardina alcance a moitos subsectores económicos que viven e dependen dos pescadores, nunha cadea que vai do mar á terra.

Dos velocidades dentro de la flota y el muro de la veda de fondo

O texto sinala unha profunda desigualdade interna na propia frota: quen ten capacidade financeira para mercar cota sobrante do golfo de Cádiz escapa dos límites diarios que sofren o resto dos barcos. Iso crea dúas velocidades dentro do mesmo mar: unha para quen pode pagar, e outra para quen só ten o barco e as ganas de traballar. A posibilidade de adquirir cota no mercado convértese así nun factor que amplía a brecha entre armadores con recursos e aqueles que dependen exclusivamente das capturas asignadas.

A isto súmase a veda á pesca de fondo en 87 áreas de ecosistemas mariños vulnerables, confirmada polos tribunais europeos. Esa confirmación xudicial non elimina o dano: o recente informe do STECF da Comisión Europea constata que as artes fixas sufriron a maior incidencia, reducindo os desembarques da frota nun 20%. Portos como Burela e Celeiro seguen a notar o peche nas súas descargas, afectando gravemente a artes de baixo impacto ambiental como o palangre, cuxa frota operaba nestas zonas nun 81%. O prexuízo socioeconómico segue sendo real aínda que a vía xudicial estea, polo momento, pechada.

O marisqueo a pé, en caída libre

Por riba de todo isto, o cambio climático -co quecemento das augas e as choivas extremas- está a agravar unha crise sen precedentes no marisqueo galego. As descargas de bivalvos afundíronse un 26,8% no último ano, o que se traduce en menos produción e moitas menos mariscadoras a pé traballando cada ano, con apenas 3.307 permisos en activo. O sector de a pé, un dos máis vulnerables e con maior valor social e cultural en Galicia, é o que máis está a sufrir esta combinación de factores biolóxicos, climáticos e normativos.

A crise do marisqueo non é un feito illado: súmase aos drásticos recortes para a xarda, para o lirio e para o abadexo, e ao peche á captura de lagostino, que afecta ao arrastre galego. O análise cualifica este peche como "unha vergoña" que obriga aos mariñeiros a tirar un marisco abundante na nosa costa pola borda, unha situación que describe como "unha burla en toda regra". O sector reclama que as decisións respondan á realidade actual, que se revisen as reparticións desfasadas e que se corrixan as desigualdades internas da propia frota. Porque cando un porto perde barcos, non perde só capturas, senón tamén emprego, mocidade, poboación, soberanía alimentaria e futuro.